Detrans en spijt — de verzwegen groep

De "< 1%"-mythe

De spijt-cijfers die jarenlang circuleerden, telden smal. In de Amsterdamse cohortstudie (Wiepjes 2018) gold als spijt alleen wie na verwijdering van eierstokken of testikels weer hormonen van het geboortegeslacht ging gebruiken; de onderzoekers schrijven zelf dat hun cijfer een onderschatting kan zijn (bron). Van de behandelden kwam 36 procent na verloop van jaren niet meer terug bij de kliniek (bron). Wie naar een andere zorgverlener overstapte, telde niet. Wie zich te beschaamd voelde om terug te keren naar de instantie die haar oorspronkelijk had behandeld, telde niet. Wie haar identiteit afzonderlijk hervond zonder formele detransitie te ondergaan, telde niet.

Recentere Britse studies vinden andere cijfers. In een kliniek voor volwassenen voldeed 6,9 procent van 175 uitgeschreven cliënten aan de gehanteerde definitie van detransitie (Hall et al. 2021) (bron). In een huisartsenpraktijk stopte een vijfde van de patiënten met hormonen, van wie meer dan de helft spijt of een detransitie-ervaring noemde (Boyd et al. 2022) (bron). Wie een groot deel van een cohort uit het oog verliest, kan weinig zeggen over spijt. Zie ook experimenteren zonder kennis.

De Vandenbussche-survey (2022)

Elie Vandenbussche hield een online enquête onder 237 detransitioners uit online detrans-gemeenschappen, gepubliceerd in het Journal of Homosexuality. De respondenten meldden grote psychologische noden rond genderdysforie, bijkomende aandoeningen, spijt en geïnternaliseerde homofobe en seksistische vooroordelen, en veel medische noden bij het stoppen met hormonen, bij complicaties en bij ingrepen om veranderingen terug te draaien (bron). Zie ook sociale druk.

In een andere enquête, onder 100 detransitioners, had slechts 24 procent de detransitie aan de behandelaar gemeld (Littman 2021) (bron). Driekwart van deze populatie zou in eerder onderzoek dus niet als "spijt-geval" zijn geteld — ze waren gewoon onzichtbaar gebleven. Wie deze data ernstig neemt, kan niet meer met droge ogen "minder dan een procent" beweren. Verhalen uit deze groep verzamelt transspijt.nl; transitieschade.nl documenteert de lichamelijke nasleep.

r/detrans en de online-gemeenschap

De subreddit r/detrans is een van de plekken waar detrans-mensen openlijk over hun ervaring kunnen schrijven zonder direct te worden gehoond of beschuldigd van interne homofobie / transfobie / "bigotry". De enquête van Vandenbussche wierf respondenten in online detrans-gemeenschappen.

Het Pique Resilience Project is een initiatief van gedetransitioneerde jonge vrouwen in de Verenigde Staten. Een deel van de verhalen gaat over blijvende lichamelijke gevolgen, die we beschrijven in onomkeerbaarheid.

Waarom dit ethisch het zwaarste essay is

In de medische ethiek is geen groep zwaarder te wegen dan de groep die door eigen geneeskunde is verminkt. Dat een veld de bestaande spijt-cijfers structureel onderrapporteert, is geen statistische slordigheid — het is een vorm van wegkijken die direct toelaat dat het volgende cohort kinderen hetzelfde lot wordt aangedaan. De onzichtbaarheid van detransitioneerden is een functie van het systeem dat hen creeerde, en het continue zwijgen ervan is daarom een actieve handeling, geen passieve. Zie ook primum non nocere.

Bovendien rapporteren detransitioners veel negatieve ervaringen, onder meer uit de LHBT+-gemeenschap waar ze ooit zelf bij hoorden (bron). Wie zegt: ik heb spijt, mijn lichaam is permanent veranderd, ik vind dat ik niet goed begeleid ben — geldt al gauw als "internalised transphobia", als "TERF-rekruut", als verraadster. Die druk verklaart waarom velen pas na jaren naar buiten komen, en waarom de bekende cijfers vrijwel zeker een onderschatting zijn. genderrisico.nl verzamelt deze getuigenissen ongefilterd.

Wat ethiek vraagt

Ethiek vraagt om eerlijke registratie. Een verplichte, onafhankelijke nationale registratie van detransitie. Eerlijke informering vooraf van patient en familie over realistische detransitie-percentages, inclusief de schaduw-statistiek van lost-to-follow-up — de kern van informed consent. Gespecialiseerde zorg voor detransitioneerden. En een einde aan de retoriek die detransitioneerden als verraders neerzet.

Wie deze stemmen niet hoort, leest de medische ethiek selectief: alleen de verhalen van diegenen voor wie de behandeling werkte, alleen het succesperspectief. Maar geen medische ethiek wordt geschreven aan de bovenkant van de glijdende schaal — ze wordt geschreven aan de onderkant, bij de patienten die schade hebben opgelopen die niet meer terug te draaien is.