Abbruzzese e.a. (2023) — de mythe van betrouwbaar onderzoek

In dit artikel in de Journal of Sex & Marital Therapy onderwerpen Erica Abbruzzese, psychiater Stephen B. Levine en kinderarts Julia W. Mason de zogeheten Nederlandse studies aan een kritische evaluatie. Die studies vormen het wetenschappelijke fundament onder het affirmatieve protocol voor minderjarigen: het Nederlandse model waarbij puberteitsremmers, hormonen en operaties bij jongeren werden toegepast. De auteurs betogen dat dit fundament veel zwakker is dan algemeen wordt aangenomen.

De kernbevinding is dat de Nederlandse studies door methodologische gebreken geen betrouwbare basis bieden. De auteurs wijzen onder meer op selectie van de onderzochte groep, waarbij vooral gunstige gevallen werden meegenomen en uitvallers buiten beschouwing bleven. Daarnaast werd parallelle psychotherapie gegeven, waardoor het effect van die begeleiding niet te scheiden is van het effect van hormonen en operaties. Ook de manier waarop verbetering van genderdysforie werd gemeten roept vragen op.

Methodisch laten de auteurs zien dat de gunstige uitkomsten van het Nederlandse model voortkwamen uit een opzet die het succes als het ware inbouwde. Wie alleen de geslaagde gevallen telt en de medische ingreep niet kan losmaken van gelijktijdige psychologische begeleiding, kan de werkzaamheid van die ingreep niet aantonen. De auteurs concluderen dat het onderzoek dat hierop volgde dezelfde tekortkomingen erfde.

Voor het debat over genderzorg bij minderjarigen is dit artikel ingrijpend, omdat het de claim ondermijnt dat medische transitie bij jongeren op solide bewijs rust. Als de oerstudies methodologisch niet deugen en latere studies dezelfde fouten herhalen, ontbreekt de betrouwbare onderbouwing voor onomkeerbare ingrepen bij kinderen. Daarmee wordt zichtbaar dat hier op grote schaal is geacteerd zonder de kennis die zulke beslissingen vereisen.