Een verloskundige-gynaecoloog verliest haar bestuurspost na kritiek op WPATH

Karla Solheim is verloskundige-gynaecoloog, lesbisch, moeder en naar eigen zeggen al haar hele leven Democratisch kiezer. Achttien maanden lang was ze voorzitter van de Iowa-afdeling van de American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG), de grootste Amerikaanse beroepsvereniging voor haar vakgebied. In maart 2026 kreeg ze van die vereniging een ultimatum: zwijgen over haar kritiek op de WPATH-richtlijnen voor gendertransitiezorg, of aftreden. Ze koos voor het laatste, en beschreef die beslissing in augustus 2026 in een essay in The Free Press.

Een vraag die niet meer losliet

De twijfel begon bij een concrete patiënte. In 2023 vroeg een verder gezonde vrouw begin twintig, die zich niet verder liet mediciniseren, om een baarmoederverwijdering in het kader van een gendertransitie. Solheim vroeg zich af waarom die ingreep bij iemand die zich als man identificeerde vrijwel op aanvraag beschikbaar was, terwijl diezelfde operatie bij een vrouw zonder die identificatie nauwelijks te verantwoorden zou zijn geweest binnen de gangbare medische zorgvuldigheidseisen. Die ongelijkheid liet haar niet meer los.

Wat ze in de literatuur zocht — en niet vond

Solheim begon zelf de onderliggende wetenschap na te trekken. Ze schrijft dat ze geen enkele degelijke, lang lopende studie kon vinden naar de gezondheidsuitkomsten van patiënten die een gendertransitie hadden doorgemaakt. Ze las onder meer het boek van journalist Hannah Barnes over de Tavistock-genderkliniek in het Verenigd Koninkrijk, waar een interne cultuur van twijfel systematisch werd weggedrukt. In juli 2025 woonde ze een hoorzitting van de Amerikaanse Federal Trade Commission bij over gendermedicijnen. Daarna trok ze een harde conclusie: de wetenschappelijke onderbouwing van gendermedicatie, zowel voor jongeren als voor volwassenen, was naar haar oordeel niet alleen zwak, maar frauduleus.

Een ultimatum na twintig minuten

In december 2025 zette ze haar bevindingen op haar eigen blog, in een stuk met de titel "Physicians Must Demand Answers from WPATH". Op 4 februari 2026 kreeg ze een e-mail van ACOG-vicevoorzitter Rachel Pittman: het stuk zou "zorgen oproepen" over haar "publieke uiting van ontevredenheid met ACOG's aansluiting bij WPATH". Op 10 maart 2026 volgde een gesprek van amper twintig minuten waarin Pittman haar voor de keuze stelde: aftreden als voorzitter, of stoppen met haar publieke kritiek op ACOG's steun voor de WPATH-richtlijnen. Solheim trad op staande voet af.

Wat er op het spel staat voor een arts

Voor Solheim was de kern niet politiek maar professioneel: een beroepsvereniging die haar leden aanmoedigt om medicalisering en chirurgie aan te bevelen bij transgenderpatiënten, terwijl het bewijs voor blijvende gezondheidswinst op lange termijn ontbreekt, doet volgens haar niet wat artsen hun patiënten verschuldigd zijn. Dat een gerespecteerd lid dat oordeel intern niet meer mocht uitspreken zonder haar functie te verliezen, illustreert hoe smal de ruimte voor kritische vragen binnen medische beroepsverenigingen is geworden — ook voor iemand die, zoals Solheim zelf benadrukt, geen tegenstander van transgenderzorg is maar wél degelijk bewijs eist voordat onomkeerbare behandelingen worden aanbevolen.

Onderdeel van een grotere golf

Solheims aftreden staat niet op zichzelf. Dezelfde zomer meldden zich meerdere andere artsen binnen de Amerikaanse gendermedicijnwereld met vergelijkbare bezwaren, terwijl toezichthouders elders actie ondernamen tegen klinieken die jarenlang zonder stevige evidence-basis medicaliseerden. Voor het bredere debat over informed consent en de bewijslast achter gendertransitiezorg is haar verhaal een direct voorbeeld van wat er gebeurt wanneer een arts binnen het eigen beroepsveld vraagt om het soort bewijs dat bij elke andere onomkeerbare behandeling wél verplicht is.