Pediatrische ethiek
Amsterdam Cohort — Wiepjes c.s. en wat de data laten zien
Wiepjes c.s. publiceerden in 2018 de grootste cohort-studie over transgenderzorg ooit. Wat ze precies vonden over detransitie wordt zelden goed besproken.
De studie
C.M. Wiepjes c.s. publiceerden in Journal of Sexual Medicine 15(4), 2018, "The Amsterdam Cohort of Gender Dysphoria Study (1972-2015)". De studie analyseerde 6793 mensen die zich in de Amsterdamse genderkliniek hadden aangemeld. Het is een van de meest geciteerde bronnen voor jeugd-gendertransitie internationaal. Zie bron op /bronnen/.
Wat het vond
De studie rapporteerde een spijt-percentage van 0,3% — vaak aangehaald als bewijs dat detransitie zeldzaam is. Maar de definitie van "spijt" was extreem nauw: alleen wie zich opnieuw aanmeldde bij de Amsterdamse kliniek voor verwijdering van eerdere ingrepen werd geteld. Wie afhaakte, wie naar privé-klinieken ging, wie buiten Amsterdam zorg zocht, wie elders hertransitioneerde — allemaal niet meegeteld. Lost to follow-up was hoog.
Wat het niet vond
Vandenbussche (2022, Journal of Homosexuality) toonde percentages tussen 7 en 30 procent in cohorten met actieve follow-up. Het verschil zit volledig in de definitie. De Amsterdam-cohortstudie is niet onjuist — ze meet alleen iets veel beperkter dan wat publiek wordt gepresenteerd. Voor de bredere detrans-context zie Detrans en spijt.
Veelgestelde vragen
Wat is het spijt-percentage dat de Amsterdam Cohort-studie rapporteerde?
0,3 procent. Dat cijfer wordt vaak aangehaald als bewijs dat detransitie zeldzaam is, maar de studie telde alleen mensen die zich opnieuw meldden bij dezelfde Amsterdamse kliniek om eerdere ingrepen te laten verwijderen.
Waarom wijkt het cijfer van Vandenbussche (2022) zo sterk af van dat van Wiepjes?
Vandenbussche vond percentages tussen 7 en 30 procent omdat die cohorten actief follow-up deden. Wiepjes c.s. telden alleen mensen die zichzelf opnieuw meldden bij dezelfde kliniek — wie afhaakte, naar een andere kliniek ging of in het buitenland zorg zocht, viel buiten de telling.
Betekent dit dat de Amsterdam Cohort-studie onjuist is?
Nee. De studie meet nauwkeurig wat ze zegt te meten — heraanmeldingen bij één kliniek. Het probleem zit in hoe dat resultaat publiek wordt gepresenteerd: als een uitspraak over detransitie in het algemeen, terwijl het maar een klein deel van die groep in beeld brengt.