Watchful waiting — de standaard die werd verdrongen
Tot ongeveer 2010 was watchful waiting de standaard voor jeugd-gendervraagstukken. Het werkte. Het werd verdrongen. En het komt terug.
Wat het was
Watchful waiting in de jeugd-genderzorg betekende: een kind dat zich oncomfortabel voelt in zijn of haar lichaam wordt psychologisch ondersteund, krijgt tijd om de adolescentie te doorlopen, en wordt niet medisch behandeld tot men kan beoordelen of de dysforie persisteert na de puberteit. De aanpak werd bepleit door de oorspronkelijke Nederlandse en Britse jeugdgender-clinici.
Wat de cijfers lieten zien
In klassieke watchful waiting-cohorten identificeerde tussen 80 en 95 procent van de gender-dysfore kinderen zich na de puberteit met het geboortegeslacht. Een meerderheid ontwikkelde zich tot homoseksueel of biseksueel. Een kleine groep persistent gender-dysfore adolescenten kreeg in volwassenheid de behandeling die zij dan kon overzien. Zie Pediatrische ethiek.
Waarom het werd verdrongen
Vanaf 2007-2010 verving WPATH affirmatieve zorg de oudere benadering. Argument: kinderen wisten zelf het beste, en watchful waiting was conversietherapie. De facto-omkering: wat eerst observatie was, werd nu uitgelegd als schadelijk afwachten. Het bewijs voor die omkering ontbrak (zie Experimenteren zonder kennis).
Cass beveelt het opnieuw aan
De Cass Review concludeerde dat watchful waiting de juiste benadering is voor de meeste jongeren met genderverwarring. Finland en Zweden hadden de slag al eerder teruggedraaid. Wat ooit standaard was, wordt opnieuw standaard — alleen niet in Nederland.
Veelgestelde vragen
Wat hield watchful waiting in de praktijk in?
Een kind met genderdysforie kreeg psychologische ondersteuning en tijd om de puberteit te doorlopen, zonder medische behandeling, totdat duidelijk werd of de dysforie na de puberteit aanhield.
Hoeveel kinderen bleken zich na de puberteit alsnog met hun geboortegeslacht te identificeren?
In klassieke watchful waiting-cohorten was dat 80 tot 95 procent; een meerderheid ontwikkelde zich tot homoseksueel of biseksueel, en alleen de kleine groep met aanhoudende dysforie kreeg als volwassene een behandeling die zij zelf kon overzien.
Waarom werd watchful waiting vanaf ongeveer 2010 verlaten?
WPATH verving de aanpak door affirmatieve zorg, met als argument dat kinderen zelf het beste wisten en dat afwachten neerkwam op conversietherapie — een omkering waarvoor volgens het essay het bewijs ontbrak.