Biggs (2021) — puberteitsremmers en botdichtheid

In dit commentaar in de Journal of Pediatric Endocrinology and Metabolism heranalyseert socioloog Michael Biggs de gegevens over het effect van puberteitsremmers (GnRH-analogen) op de botdichtheid van jonge adolescenten met genderdysforie. Hij keert terug naar de cohortgegevens van een eerdere Britse studie en legt uit hoe de oorspronkelijke presentatie van die cijfers een gunstiger beeld gaf dan gerechtvaardigd was.

De kernbevinding is dat puberteitsremmers de normale toename van de botdichtheid stilzetten. In de puberteit hoort de botmassa juist sterk te groeien. Doordat die groei wordt geblokkeerd terwijl leeftijdsgenoten doorgroeien, dalen de z-scores van de botdichtheid van behandelde adolescenten gemeten ten opzichte van de norm voor hun leeftijd. De kinderen vallen dus achterop in een fase die voor de botopbouw bepalend is.

Methodisch is het belang van Biggs' bijdrage dat hij laat zien hoe de keuze van maatstaf de interpretatie stuurt. Wie alleen naar de absolute botdichtheid kijkt, ziet die niet terugvallen; wie de leeftijdsgecorrigeerde z-score gebruikt, ziet wel degelijk een verslechtering ten opzichte van waar het bot had moeten staan. Het commentaar legt zo een gat bloot tussen de geruststellende boodschap en de onderliggende cijfers.

Voor het debat over genderzorg bij minderjarigen is dit van gewicht omdat de opbouw van botmassa in de adolescentie het fundament legt voor de botgezondheid op latere leeftijd. Als puberteitsremmers die opbouw onderbreken, ontstaat een reëel risico op blijvend lagere botdichtheid. Dat ondergraaft de voorstelling van puberteitsremmers als een onschuldige, volledig omkeerbare pauzeknop.