Levine, Abbruzzese & Mason (2022)

In dit artikel in het Journal of Sex & Marital Therapy stellen Levine, Abbruzzese en Mason dat het proces van geïnformeerde toestemming voor medische gendertransitie bij kinderen, adolescenten en jongvolwassenen in grote delen van de westerse wereld dusdanig gebrekkig is geworden dat het de naam ‘geïnformeerd’ niet meer verdient. Zij analyseren hoe de praktijk van de genderzorg is afgedreven van de uitgangspunten van evidence-based geneeskunde.

De auteurs betogen dat geldige toestemming drie elementen vereist: bekwaamheid om te beslissen, vrijwilligheid en volledige informatie over baten, risico’s en alternatieven. Bij medische transitie van minderjarigen wordt aan elk van deze voorwaarden moeilijk voldaan. De baten zijn onzeker en op zwak bewijs gebaseerd, terwijl risico’s zoals onvruchtbaarheid, verlies van seksuele functie, blijvende medische afhankelijkheid en de mogelijkheid van latere spijt vaak onvoldoende worden besproken.

Een rode draad in het stuk is het experimentele karakter van puberteitsremmers en hormonen bij jongeren, in combinatie met het ontbreken van betrouwbare langetermijngegevens. De auteurs wijzen erop dat het affirmatieve model behandeling vaak presenteert als levensreddend, waardoor ouders en jongeren een keuze maken onder druk en zonder reëel zicht op de onzekerheden en de mogelijkheid van een ander beloop.

Voor het debat over genderzorg bij minderjarigen verbindt het artikel de medisch-ethische standaard van geïnformeerde toestemming rechtstreeks aan de kwaliteit van het wetenschappelijke bewijs. Het verscheen niet onweersproken: in hetzelfde tijdschrift volgden meerdere commentaren, waarop de auteurs een weerwoord publiceerden. De kern van hun argument — dat zwak bewijs geldige toestemming ondermijnt — bleef daarbij overeind.