Essay · 2 juni 2026

Jonge lesbiennes en de medische rechtzetting

In jeugd-genderklinieken domineren tegenwoordig geboren meisjes, en in de oorspronkelijke Nederlandse studie was 89 procent aangetrokken tot het eigen geboortegeslacht. Wat tot 1990 als butch lesbienne werd herkend, heet nu soms trans-jongen.

Jonge lesbiennes en de medische rechtzetting

Wat klinieken zien

Vroeger bestond de doelgroep van jeugdgenderklinieken vooral uit jongens vóór de puberteit; volgens de Cass Review verschoof die naar vooral meisjes in of na de puberteit, vaak met bijkomende psychische problemen of neurodiversiteit. In de oorspronkelijke Nederlandse studie (De Vries e.a., 2011) was 89 procent van de 70 patiënten aangetrokken tot het eigen geboortegeslacht, en de Review hoorde van ouders van geboren meisjes dat hun kind een periode van trans-identificatie had doorgemaakt voordat het zich als lesbisch herkende (bron).

Wat klinici eronder herkenden

Voor 1990 hadden veel van deze meisjes "tomboy" of, in adolescentie, "butch lesbienne" geheten. Het hoorde bij een normaal-onthullend traject naar volwassen homoseksualiteit. Volgens de Cass Review hield in vroege studies de genderincongruentie bij ongeveer 15 procent van de kinderen vóór de puberteit aan, en werden de meeste van deze kinderen cisgender volwassenen met aantrekking tot hetzelfde geslacht (bron) (zie Pediatrische ethiek). Affirmatieve zorg behandelt diezelfde kinderen nu met hormonen en mastectomie voor een leven als heteroseksuele "trans-man". Critici spreken van medicalisering van homoseksualiteit.

Detrans-vrouwen die spreken

Detransitioners als Helena Kerschner en Chloe Cole hebben hun verhaal publiek gemaakt. In een enquête onder 100 detransitioners noemde 23 procent homofobie of moeite zichzelf als lesbisch, homo of biseksueel te accepteren als reden voor hun transitie en detransitie (bron). Voor de bredere groep en het cohort-patroon zie Detrans en spijt en Sociale druk en conformisme; voor getuigenissen Transspijt.nl.

Waarom homo-organisaties opstaan

LGB Alliance werd in 2019 in het Verenigd Koninkrijk opgericht door mensen die vonden dat organisaties als Stonewall de belangen van lesbiennes, homo's en biseksuelen ondergeschikt maakten aan genderidentiteit (bron). Het kernverwijt: een tijdperk lang werd het verzet tegen conversietherapie van homoseksuelen gevoerd; nu accepteert datzelfde establishment dat homoseksuele tieners hormonen krijgen om "trans" te zijn. Voor het juridische kader van rechtenkwesties zie Tegenstrijdige rechten.

Wat dit essay beweert

De jeugd-genderkliniek-doelgroep is omgedraaid: geboren meisjes domineren. In de oorspronkelijke Nederlandse studie was 89% aangetrokken tot het eigen geboortegeslacht.

Wat eerder als butch lesbienne werd herkend, krijgt nu de medische "rechtzetting" tot heteroseksuele trans-man.

Detrans-getuigenissen tonen voor een deel van de groep het patroon van binnenuit: een homoseksuele oorsprong, een medisch traject, een terugkeer. Critici spreken van conversietherapie-omgekeerd.

Voordat je een traject overweegt

Twijfel je of een transitie echt voor jou is?

De Transgendercheck loopt twijfel, sociale druk, lichaamsbeleving en alternatieven met je door.

Bronnen

Littman, L. (2018). Rapid-Onset Gender Dysphoria. PLoS ONE.

Littman, L. (2021). Individuals Treated for Gender Dysphoria with Medical and/or Surgical Transition Who Subsequently Detransitioned: A Survey of 100 Detransitioners. Archives of Sexual Behavior.

Cass Review (2024). Final Report, par. 2.6, 8.28 en 8.32.