Finland

Finland was in 2020 het eerste Europese land dat zijn jeugd-genderzorg fundamenteel herzag. De Finse Raad voor Keuzes in de Gezondheidszorg (COHERE) stelde dat de onderzoeksgegevens beperkt zijn en dat psychosociale ondersteuning voorop staat.

COHERE 2020

COHERE stelde de aanbeveling vast op 11 juni 2020. Psychosociale ondersteuning en zo nodig psychotherapie zijn de eerste behandeling. Puberteitsremming kan per geval na zorgvuldige afweging worden gestart; hormonen vóór 18 jaar komen alleen in aanmerking als vaststaat dat de identiteit blijvend is en ernstige dysforie veroorzaakt. Zolang een psychiatrische stoornis de ontwikkeling belemmert, zijn geen conclusies te trekken over de stabiliteit van de genderidentiteit. Chirurgie hoort niet bij de behandeling van minderjarigen (bron).

Wat Finland zag

Onderzoekers rond Riittakerttu Kaltiala-Heino beschreven in 2015 de eerste twee jaar van het Finse genderteam voor adolescenten in Tampere: van de 47 jongeren waren er 41 als meisje geboren, 26 procent had een diagnose in het autismespectrum, en ernstige psychische problemen die al vóór de genderdysforie bestonden kwamen veel voor. Die groep leek weinig op de jongeren voor wie het Nederlandse protocol was ontwikkeld (bron).

Ruuska 2026

Een Finse registerstudie (Ruuska e.a., Acta Paediatrica, 2026) volgde 2.083 naar de genderklinieken verwezen jongeren en 16.643 leeftijdsgenoten. Bij wie een medische transitie onderging, steeg de ernstige psychiatrische problematiek tijdens de follow-up van 9,8 naar 60,7 procent (feminiserend) en van 21,6 naar 54,5 procent (masculiniserend). Na correctie voor eerdere psychiatrische behandeling verschilden verwezen jongeren met en zonder medische transitie grotendeels niet. De auteurs concluderen dat de psychiatrische zorgbehoefte na medische transitie niet afneemt (bron) — zie de onbewezen aanname.