Zweden

Zweden volgde lang het Nederlandse protocol en draaide kort na Finland om. Het Karolinska-ziekenhuis stopte in 2021 met routinematige hormonale behandeling van minderjarigen, en in 2022 volgde de landelijke gezondheidsautoriteit Socialstyrelsen.

Karolinska 2021

In mei 2021 publiceerde het Karolinska-ziekenhuis een nieuwe richtlijn: geen puberteitsblokkers of cross-sex hormonen meer aan minderjarigen buiten klinisch onderzoek. Het ziekenhuis wees op de onzekerheid over de langetermijneffecten en op mogelijk ingrijpende en onomkeerbare bijwerkingen (bron).

De kinderklinieken volgen

In 2021 kwamen de zes Zweedse kinderklinieken voor genderzorg bijeen. Op één na waren ze gestopt met het starten van nieuwe behandelingen in afwachting van landelijke richtlijnen, en ze spraken af hormonale behandeling buiten onderzoek alleen in uitzonderlijke gevallen te beginnen (bron).

Socialstyrelsen herschreef

De Zweedse Socialstyrelsen, de nationale gezondheidsautoriteit, oordeelde in 2022 dat de risico's van puberteitsremmers en hormonen op groepsniveau waarschijnlijk zwaarder wegen dan de voordelen. Ze beveelt aan deze behandelingen in onderzoeksverband te geven en daarbuiten alleen in uitzonderlijke gevallen, en noemt goede psychosociale zorg essentieel (bron).

Zweden en Nederland

Zweden en Nederland werkten lang met hetzelfde protocol. Volgens de Cass Review volgt de Zweedse richtlijn nog steeds de oorspronkelijke Nederlandse criteria, maar alleen binnen een onderzoekskader (bron). De Gezondheidsraad zag in 2026 voor Nederland geen reden om de zorg te veranderen (bron).