Zweden

Zweden volgde lang het Nederlandse protocol, en draaide als eerste Europese land om. Karolinska in 2021, Sahlgrenska in 2022 — twee van de meest aangeschreven medische instituties van het continent stopten met routinematige hormonale jeugd-transitie.

Karolinska 2021

In mei 2021 publiceerde het Karolinska-ziekenhuis een nieuwe richtlijn: geen puberteitsblokkers of cross-sex hormonen meer aan minderjarigen buiten klinisch onderzoek. De motivering: «de risico's wegen niet langer op tegen het ongedefinieerde voordeel». Een ongekende interne koers-omslag van een toonaangevend Europees academisch ziekenhuis.

Sahlgrenska 2022

Het Sahlgrenska-ziekenhuis in Göteborg trok in 2022 zijn affirmatieve protocol terug. Zie de details in Sahlgrenska 2022. Onderzoeksjournalistiek van Uppdrag Granskning had eerder ernstige bijwerkingen blootgelegd die intern waren weggemoffeld.

Socialstyrelsen herschreef

De Zweedse Socialstyrelsen — het nationale gezondheidsorgaan — herschreef in 2022 de richtlijn. Voorzichtigheid en differentiële diagnose voorop. Psychologische zorg eerst; hormonale behandeling alleen na zorgvuldige assessment in onderzoeksverband.

Wat Zweden ziet wat Nederland negeert

Zweden en Nederland werkten lang met hetzelfde protocol. Beide landen zagen dezelfde cohort-verschuiving, dezelfde bewijslast. Zweden trok andere conclusies. De vraag is niet wat Zweden anders zag, maar waarom Amsterdam UMC datzelfde patroon negeerde.