Bell v Tavistock — het volledige juridische dossier
De Britse zaak over informed consent bij puberteitsremmers: de uitspraak van 2020, de vernietiging in 2021 en wat ervan in het debat overbleef.
Achtergrond
In 2019 spande Keira Bell, samen met "Mrs A" (een moeder van een autistische tiener), een zaak aan tegen het Tavistock and Portman NHS Foundation Trust. Centraal stond de vraag of minderjarigen Gillick-competent kunnen instemmen met puberteitsblokkers.
High Court 2020
Op 1 december 2020 oordeelde de High Court ([2020] EWHC 3274 (Admin)) dat het hoogst onwaarschijnlijk is dat een kind van 13 jaar of jonger Gillick-competent kan zijn voor puberteitsblokkers, en twijfelachtig of 14- en 15-jarigen de risico's en langetermijngevolgen kunnen begrijpen en afwegen (bron). Voor 16- en 17-jarigen kon het volgens de rechtbank aangewezen zijn toestemming van de rechter te vragen. De zaak werd gepresenteerd als een verlies voor GIDS. Zie bron op /bronnen/.
Court of Appeal 2021
Op 17 september 2021 vernietigde de Court of Appeal ([2021] EWCA Civ 1363) de verklaring en de richtlijnen van de High Court: die gingen over omstreden feiten en medische opvattingen die zich niet leenden voor een uitspraak in deze procedure, en volgens Gillick is het aan artsen en niet aan rechters om te beoordelen of een minderjarige wilsbekwaam is (bron). Over de wenselijkheid van de behandeling zelf sprak de Court of Appeal zich niet uit.
Wat overeind bleef
Juridisch bleef de uitspraak niet overeind, maar de vragen over toestemming bleven in het debat. De Cass Review beschrijft de zaak en de punten waarover jongeren volgens de rechtbank geïnformeerd moesten zijn, zoals het mogelijke verlies van vruchtbaarheid (bron). Voor de bredere context zie Cass Review; voor de ethische analyse Informed consent.
Veelgestelde vragen
Wat oordeelde de High Court in 2020 precies over Gillick-competentie en puberteitsblokkers?
Dat het hoogst onwaarschijnlijk is dat een kind van 13 jaar of jonger Gillick-competent kan zijn om in te stemmen met puberteitsblokkers, en twijfelachtig of 14- en 15-jarigen de risico's en langetermijngevolgen kunnen begrijpen en afwegen. Voor 16- en 17-jarigen kon het volgens de rechtbank aangewezen zijn toestemming van de rechter te vragen.
Betekende de uitspraak van de Court of Appeal in 2021 dat het High Court-oordeel werd teruggedraaid?
Ja. De Court of Appeal vernietigde de verklaring en de richtlijnen van de High Court, omdat die over omstreden feiten en medische opvattingen gingen, en oordeelde dat het aan artsen is om de wilsbekwaamheid van een minderjarige te beoordelen.
Wie waren de eisers in de zaak tegen Tavistock?
Keira Bell, die als tiener puberteitsblokkers, testosteron en een borstoperatie kreeg en daar later spijt van kreeg, samen met 'Mrs A', de moeder van een autistisch meisje van vijftien dat op de wachtlijst van dezelfde kliniek stond.