Barnes (2023) — Time to Think

In Time to Think reconstrueert onderzoeksjournalist Hannah Barnes, destijds verbonden aan BBC Newsnight, de opkomst en ondergang van de Gender Identity Development Service (GIDS) van de Tavistock and Portman NHS Trust in Londen. Zij baseert zich op duizenden pagina's interne documenten, e-mails en niet-gepubliceerde rapporten en op meer dan honderd uur persoonlijke getuigenissen.

De kern van het boek is dat GIDS, oorspronkelijk opgezet voor gesprekstherapie, in tien jaar tijd uitgroeide tot een dienst die ongeveer tweeduizend kinderen, sommige pas negen jaar oud, naar puberteitsremmers verwees. Barnes laat zien dat dit gebeurde zonder solide bewijs voor de werkzaamheid en veiligheid van die behandeling, en dat de diagnostiek vaak tekortschoot.

Het boek documenteert hoe medewerkers die interne zorgen uitten over de snelle medicalisering, de complexe achtergronden van veel verwezen jongeren en het ontbreken van follow-up, werden genegeerd of monddood gemaakt. De waarschuwingen bleven liggen terwijl de wachtlijsten en verwijzingen bleven groeien.

Barnes velt geen activistisch oordeel, maar laat de feiten en stemmen spreken. Toch is de uitkomst onmiskenbaar: de toezichthouder beoordeelde GIDS als ontoereikend en de dienst werd gesloten. Het boek werd een bestseller en stond op de shortlist van de Orwell Prize en de Baillie Gifford Prize.

Voor het debat over genderzorg bij minderjarigen is Time to Think een sleutelwerk omdat het van binnenuit toont hoe een instelling onder ideologische en organisatorische druk de gewone waarborgen van zorgvuldige diagnostiek liet varen. Het levert de feitelijke onderbouwing voor de vraag of medische transitie van kinderen wel op deugdelijk bewijs berust.