Non-binair
Identiteit die zich noch man noch vrouw noemt. Een sociale categorie zonder medische definitie, die toch toegang geeft tot hormonen en chirurgie.
Wat non-binair is
Non-binair is een aanduiding voor mensen die zich noch man noch vrouw noemen. Het is een zelfgekozen sociale categorie zonder medische definitie: er is geen lichamelijk kenmerk, geen diagnose en geen toetsbaar criterium dat bepaalt of iemand non-binair is. De identiteit berust volledig op zelfverklaring. Toch wordt deze zelfverklaring in de praktijk gebruikt als ingang naar hormonen en chirurgie.
Context
De term is opgekomen in een cultuur waarin geslacht steeds vaker als gevoel of identiteit wordt opgevat in plaats van als biologisch gegeven. Non-binair functioneert als paraplubegrip voor uiteenlopende gevoelens en presentaties. Binnen de affirmatieve zorg wordt de zelfbenoeming als uitgangspunt genomen: niet de vraag of er een onderliggende stoornis speelt, maar de bevestiging van het gevoel staat centraal.
Kritiek
De kern van de kritiek is dat een categorie zonder definitie geen grond kan zijn voor onomkeerbare lichamelijke ingrepen. Omdat er geen criterium is, kan ook niemand worden afgewezen of bijgestuurd; elke twijfel geldt al snel als miskenning. Daarmee verdwijnt de poort die zorgvuldige exploratieve therapie zou moeten vormen.
Een identiteit die zichzelf definieert kan per definitie niet worden getoetst — en biedt dus geen grond om het lichaam onomkeerbaar te veranderen.
Bij jongeren speelt bovendien ROGD en sociale invloed: non-binair zijn verspreidt zich in vriendengroepen en online, wat vragen oproept over hoe authentiek en hoe blijvend de identificatie is. Zie ook Sociale druk en conformisme.
Ethische en maatschappelijke risico's
Het risico is dat een sociale categorie zonder medische basis toch medische gevolgen krijgt: puberteitsremmers, hormonen en operaties op grond van een gevoel dat niemand mag onderzoeken. Dat botst met informed consent en met geïnformeerde toestemming bij minderjarigen, en het vergroot de kans op spijt. Lees ook Belofte versus werkelijkheid.
Achtergrond over identiteit, beleid en risico's: genderbeleid.nl, genderinfo.nl en genderrisico.nl. Bronverantwoording: Bronnen.