Mastectomieën bij minderjarigen.

Wat de procedure inhoudt

Dubbele mastectomie ("top surgery" in affirmatieve termen) verwijdert borstklierweefsel en past de tepelpositie aan. De ingreep is onomkeerbaar. Borstvoeding wordt onmogelijk. Tepel-erotische sensatie wordt vaak permanent verminderd of weg. Litteken-vorming en complicatie-risico zoals bij alle grote chirurgie.

De cijfers

Tussen 2017 en 2022 voerde Kaiser Permanente alleen in Californie meer dan 1500 mastectomieën uit bij minderjarigen voor genderdysforie. Vergelijkbare cijfers uit andere staten suggereren dat het totaal in de VS rond de 5000-7000 jongeren ligt — vrijwel allemaal natal vrouw, gemiddelde leeftijd 15-16. In Nederland geldt 18 als ondergrens voor chirurgie bij Amsterdam UMC, maar privé-klinieken in omliggende landen werken met andere leeftijdsgrenzen.

Het Chloe Cole-precedent

In 2023 spande Chloe Cole een rechtszaak aan tegen Kaiser Permanente nadat zij op vijftien een mastectomie had ondergaan en op zeventien detransitioneerde. Soortgelijke rechtszaken volgen in meerdere Amerikaanse staten. Voor de juridische kant zie Informed consent; voor wat onomkeerbaar betekent Onomkeerbaarheid.

Ethische vraag

Geen enkele andere medische context staat een onomkeerbare ingreep aan gezond weefsel van een minderjarige toe op basis van zelfgeuite identiteit. Voor cosmetische borstoperaties geldt vrijwel overal 18 als ondergrens. Voor genderdysforie wordt die regel terzijde gezet. Smeehuijzen c.s. (zie profiel) hebben de juridische ontoelaatbaarheid van die uitzonderingspositie scherp gemaakt.