Land · Nederland

Nederland: Amsterdam UMC houdt vast aan het protocol.

Het Dutch Protocol ontstond in Amsterdam. De wereld bouwt het af; Nederland verdedigt het. Een dossier over de eigenaardige positie van het land dat het allemaal startte.

De Amsterdamse oorsprong

Het Dutch Protocol kwam tot stand bij het VUmc, nu Amsterdam UMC, tussen 1990 en 2000. Peggy Cohen-Kettenis was de drijvende kracht. Eerste publicaties: 2006, follow-up 2014. Het protocol: blokkers vanaf Tannerstadium 2, hormonen rond zestien, chirurgie vanaf achttien. Zie De zware ethische lading.

Wereldwijde verspreiding

Tussen 2010 en 2020 nam vrijwel elke westerse jeugd-genderkliniek een variant van het Dutch Protocol over. Het werd het "gouden standaard"-model voor affirmatieve zorg, gevierd in WPATH SOC8 en in nationale richtlijnen.

De internationale afbouw

Vanaf 2020: Finland (COHERE), 2021 Zweden (Karolinska), 2023 Noorwegen, 2024 Engeland (Cass) en Denemarken. Vrijwel alle landen met een gedegen evidence-review concludeerden: bewijslast onvoldoende.

Nederland blijft verdedigen

Amsterdam UMC verdedigt het protocol als wetenschappelijk verantwoord. Er is geen Nederlandse systematische evidence-review naar Cass-model. De wachtlijst loopt jaren op. Smeehuijzen c.s. (NJB 2023/25) hebben de juridische ontoelaatbaarheid van de positie scherp gemaakt — zie De zware ethische lading.

Wat NL anders maakt

Twee dingen: prestige-belang — het was Nederlands — en een sterke patientenorganisatie-lobby (Transvisie, COC) die elk debat als transfoob framet. Voor de Nederlandse beleidsgeschiedenis zie Genderbeleid.nl; voor de protocolkritiek Dutchprotocol.nl; voor verhalen van Nederlandse detransitioneerders Transspijt.nl.

Voordat je een traject overweegt

Twijfel je over een transitie?

De Transgendercheck loopt twijfel en alternatieven met je door.

Doe de Transgendercheck →

Lees verder